Eerste publicatie: 01/01/2022
In Drenthe gaan mensen op nieuwjaarsdag al van oudsher langs de deuren om met elkaar nieuwjaarskoeken en jenever te nuttigen. Dit liep zo uit de hand dat de Kerk het in de 18de Eeuw verbood. De inwoners van Coevorden waren het daar niet mee eens en organiseerden het ijzerkoekenoproer. De nieuwjaarskoeken ook wel ijzerkoeken of kniepertjes genoemd, bleven. Geen idee hoe ze dat dit jaar herdenken.
Inhoudsopgave
Coevorden 22 december 1770
De kerkeraad van Coevorden, ondersteund door 142 ingezetenen, richtten een verzoek aan de magistraat om “eene willekeur daar te stellen tot afschaffing van dat oudt en slegt gebruik, dat op nieuwjaarsdag lange heeft plaatsgehad, met betrekking tot het uitdelen van zo genoemde nieuwjaars- of ijzerkoeken aan straatlopers en dergelijke.” De magistraat was het volledig met de eerwaarde heren eens en vaardigde het verbod direct uit!
Grote beroering in Coevorden! Waar bemoeiden de heren zich mee? Hadden ze nog niet genoeg te zeggen en moesten ze nu ook regels gaan stellen aan de van oudsher levende gebruiken? Het volk nam het niet! De gecommitteerden riepen de burgers op tot een vergadering op het kerkhof om te midden van de voorvaderen te protesteren en zich op tegenmaatregelen te bezinnen! De magistraat, beducht voor relletjes, verbood de bijeenkomst!

IJzerkoekenoproer
Maar als de heren gedacht hadden, hiermee ongeregeldheden te voorkomen, vergisten ze zich deerlijk! Op oudejaarsdag had je de poppen aan het dansen! Het stadhuis, waar de vroede vaderen juist aan het vergaderen waren, werd belegerd door een woedende volksmenigte.
Aangevoerd door de ijzerkoekenbaksters eiste het onbeschaamde volk op hoge toon opheffing van het verbod. Scheldwoorden klonken, vuisten werden geheven, de menigte nam een dreigende houding aan! Het ijzerkoekenoproer was geboren.
De gepoederde en gepruikte heren scholen angstig samen achter de glas-in-lood ruitjes en wisten tenslotte niets beters te doen dan maar in vredesnaam toe te geven. Het wantrouwende volk echter zette de belegering voort, je wist tenslotte maar nooit. Als ze aftrokken zouden de heren zich misschien nog wel eens kunnen bedenken!
Lees ook deze interessante artikels:
Waar komt de 1 aprilvis vandaan? Weetjes en bizar recept van snoek
Het kookboek van de 14de tot de 21ste eeuw
Deze 7 menutrends geven de Europese horeca een boost
Voedingsleer op school in 2025: noodzaak of luxe?
De 5 redenen waarom zondag een ultieme keukendag is
5 seizoensstrategieën voor een horeca die altijd bloeit
Horeca succesformule: van droom naar drukbezochte zaak
Een relatie met een chefkok: 10 dingen die je moet weten
De “Dode Paard Theorie” in keukenmanagement anno 2025
Klachten los je voor goed op met dit 4-stappenplan
Sober Clubbing 2025: feesten zonder de kater
Vastenavond 2025: culinaire tradities van toen en nu
H. Slingenberg
Tenslotte moest de magistraat onder bescherming van soldaten van het garnizoen naar huis gebracht worden! ’t Muisje kreeg nog een lange staart! Tegen de gecommitteerden werd een klacht ingediend wegens het opzettelijk veroorzaken van onlusten.
De Staten van Drenthe behandelden de zaak; hoe het afgelopen is weten we niet. Eén van de gecommitteerden heette H. Slingenberg; zijn zoon Berend zou later nog een grote rol in Coevorden gaan spelen.
Chefs in de kijker:
Young Master Igor Snyders: het verhaal van een autodidact
Young Master Seppe Bleus (31): een passie voor gastronomie
Nieuwjaarskoeken
Het goede gebruik op nieuwjaarsdag ijzerkoeken uit te delen bleef echter gehandhaafd; nog heden ten dage worden in Coevorden ter gelegenheid van de jaarwisseling in vele gezinnen ijzerkoeken of nieuwjaarskoeken gebakken.
Een ijzerkoek is een ovaal smeuiig koekje van ruim een halve centimeter dik met een karakteristieke kaneelachtige smaak. De koekjes stammen uit Vlaardingen en worden (niet helemaal gaar) gebakken op een geruite ijzeren plaat, wat voor een karakteristiek patroon zorgt.
Geniet van het bakken en vooral van het proeven van deze heerlijke traditionele lekkernij!
NOOR & NOOR
The Mastercooks of Belgium
Jeanne Gennar, Coffee with a Soul
Chef & Knife
BIOMARINE composteerbare rietjes
Bulles de Princesse
Restaurant Cédric
Weilandshof
Kyzoe Hosting & Design
Belgische Keurslagers
Benodigdheden
- 250gr boter
- 500gr suiker
- 3 eieren
- 500gr bloem
- 5 dl water
- 5 dl melk
- mespunt steranijs en kaneel
- scheut jenever
5 seizoensstrategieën voor een horeca die altijd bloeit
In de horeca draait alles om het juiste moment. De wisseling van de seizoenen biedt niet alleen nieuwe ingrediënten en...
Horeca succesformule: van droom naar drukbezochte zaak
De horeca is een wereld van passie, creativiteit en hard werken. Het runnen van een succesvol restaurant, café of bar...
Een relatie met een chefkok: 10 dingen die je moet weten
Een relatie hebben met een chefkok klinkt misschien als een droom: heerlijke maaltijden, culinaire avonturen en een partner die altijd...
Bereiding
- Smelt de boter en los er de suiker in op.
- Voeg één voor één de eieren toe.
- Meng het water en de melk en giet het langzaam bij het mengsel.
- Strooi de gezeefde bloem er al roerend bij tot een glad beslag ontstaat.
- Voeg op het laatst een mespunt kaneel en steranijspoeder toe alsook een scheut brandewijn.
- Laat het beslag liefst een hele nacht rusten vooraleer met bakken te beginnen.
- Verhit de bakplaat met een ruitjesstructuur (zie foto) goed en vet het in met vetspek of wat boter.
- Bak de koeken tot ze bruin zijn
- De koekjes moeten een bruine kleur krijgen, maar blijven ongaar van binnen.
- Ze kunnen eventueel ook in de koekenpan gebakken worden.
NOOR & NOOR heeft decennialange ervaring in het opzetten en runnen van horecazaken, speciaalzaken en het leveren van diverse diensten, zowel B2B als B2C.
De hoofdactiviteiten van NOOR & NOOR zijn Sociale Media Management, het bouwen en beheren van websites en webshops, SEO Content Writing of het schrijven van zoekmachinegerelateerde artikels, Virtuele Assistentie en Link Building via deze website.
Meer over het ijzerkoekenoproer
Lees meer over het ijzerkoekenoproer.
Deel dit blogartikel!
Ken jij andere professionals, hobbykoks, collega’s, vrienden en/of kennissen die ook wat kunnen hebben aan onze blogartikels? We zouden het heel fijn vinden dat je dit blogartikel in jouw netwerk deelt. Het kan makkelijk met de onderstaande sociale media-knoppen. Alvast bedankt!